Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku

Trakt św. Wojciecha 293D 80-001 Gdańsk tel.: 58 309 49 11 - 13 fax.: 58 309 46 34 sekretariat@gdansk.wios.gov.pl

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku realizując założenia programowe Państwowego Monitoringu Środowiska w latach 2013-2015, przeprowadził w roku 2015 badania wód przejściowych w obrębie czterech jednolitych części wód (JCWP): Zalew Pucki, Zatoka Pucka Zewnętrzna, Zatoka Gdańska Wewnętrzna, Ujście Wisłyoraz siedmiu przybrzeżnych jednolitych części wód: Rowy -Jarosławiec Zachód, Rowy - Jarosławiec Wschód, Jastrzębia Góra - Rowy, Władysławowo - Jastrzębia Góra, Port Władysławowo, Półwysep Hel, Mierzeja Wiślana. Obszar objęty badaniami przedstawia Rys.1.1.

Badania przeprowadzone w 2015 roku dla wód przejściowych i przybrzeżnych, wykonano w oparciu o Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 listopada 2011 roku, w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych (Dz.U. Nr 258, poz.1550). Głównym celem prowadzenia badań w wodach morskich było dostarczenie informacji o stanie ekologicznym (lub potencjale ekologicznym) i stanie chemicznym tych wód, niezbędnych do ich ochrony przed eutrofizacją i zanieczyszczeniami antropogenicznymi.

Biorąc pod uwagę wyniki badań przeprowadzonych w 2015 r. a także ocenę z dziedziczonych danych z poprzednich lat, wykonano ocenę stanu chemicznego i ekologicznego. Podstawę oceny jednolitej części wód stanowią wyniki z wszystkich stanowisk pomiarowych, przy czym jedno ze stanowisk w JCWP zawsze pełni role reprezentatywną.

Badania prowadzone były w 11 punktach pomiarowo kontrolnych których ilość odpowiadała wyznaczonym JCWP. Prowadzono na nich monitoring operacyjny i badawczy. W skład badanych JCWP wchodziło 21 stanowisk pomiarowych. Szczegółowe rodzaje monitoringu pokazane zostały w Tab. 1.2.

 

 rys1 1

Rys 1.1 Lokalizacja ppk wód przejściowych i przybrzeżnych województwa pomorskiego objętych badaniami w roku 2015 oraz typy abiotyczne badanych JCWP morskich

 

tab1 1 

Tab.1.1 Program monitoringu zrealizowany w 2015 roku dla wód przejściowych oraz przybrzeżnych w województwie pomorskim.

 

MOTW – program monitoringu operacyjnego wód przejściowych

MOCW – program monitoringu operacyjnego wód przybrzeżnych

MONA – program monitoringu operacyjnego na obszarach chronionych zależnych od wód, w tym na terenach ochrony siedlisk lub gatunków (Natura 2000)

MORE - program monitoringu operacyjnego jakości wód wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, w tym do kąpielisk

MOEU - program monitoringu operacyjnego jakości wód narażonych na eutrofizację z źródeł komunalnych

MOTWna - program monitoringu operacyjnego na obszarach chronionych dla wód przejściowych

MOCWna - program monitoringu operacyjnego na obszarach chronionych dla wód przybrzeżnych

MBTW – program monitoringu badawczego dla wód przejściowych

MBCW - program monitoringu badawczego dla wód przybrzeżnych

 

Ocenę jakości wód powierzchniowych przejściowych i przybrzeżnych za rok 2015 przeprowadzono zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 października 2014 r., w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz.U. 2014 poz. 1482). W ocenie brano również pod uwagę wytyczne GIOŚ.

 

tab1 2

Tab. 1.2 Ocena wód przejściowych i przybrzeżnych badanych w roku 2015 w województwie pomorskim.

 

Spośród wskaźników biologicznych do oceny wzięto po uwagę wyniki badań chlorofilu „a”, biomasy fitoplanktonu, makroglonów, ichtiofauny oraz makrobezkręgowców bentosowych. Wskaźnikiem decydującym o klasie oceny biologicznej w roku 2015 był w 64% chlorofil „a”, ze względu na jego wartość stan 7 JCW przybrzeżnych oceniono jako zły. Dla wód morskich przejściowych umiarkowany poziom chlorofilu „a” potwierdzały wyniki całkowitej biomasy fitoplanktonu utrzymujące się na poziomie III-IV klasy (3 JCWP). W przypadku Zatoki Puckiej Zewnętrznej poziom chlorofilu „a” utrzymywał się na dobrym poziomie pomimo słabej oceny całkowitej biomasy fitoplanktonu. Przyczyną było występowanie w próbie zwiększonej ilości bruzdnic i okrzemek, organizmów charakteryzujących się dużą objętością, które przy tym zawierają niski poziom chlorofilu „a”.

Dla wód przejściowych aż 3 wskaźniki potwierdziły słaby stan biologiczny wód w jednej JCWP, dla pozostałych trzech JCWP dwa wskaźniki. W przypadku JCWP przybrzeżnych decydowała jedynie wartość chlorofilu „a”.

 

rys1 2

Rys. 1.2 Klasa elementów biologicznych

 

rys1 3

Rys. 1.3 Klasa elementów biologicznych przy ilości badanych JCWP

 

Elementy Hydromorfologiczne

Zgodnie z definicją Ramowej Dyrektywy Wodnej art. 2 ust. 9 elementy hydromorfologiczne sklasyfikowane dla I klasy czystości wód powierzchniowych muszą odpowiadać całkowicie warunkom fizycznie niezakłóconym działalnością człowieka. Wszystkie JCWP z wyjątkiem Portu Władysławowo (silnie zmieniona część wód na skutek fizycznego oddziaływania człowieka) sklasyfikowano na poziomie I klasy.

 

Elementy Fizykochemiczne

Elementy hydromorfologiczne wraz z elementami fizykochemicznymi wspierają ocenę biologiczną i wraz z nią wyznaczają stan ekologiczny wód morskich.

Stan/potencjał elementów fizykochemicznych dla wód przejściowych oraz przybrzeżnych oceniony został dla wszystkich JCWP poniżej stanu dobrego.

 

Za niska ocenę wskaźników fizykochemicznych (3.1-3.5) odpowiadały złe warunki fizyczne (przezroczystość wód – widzialność krążka Secchiego), warunki tlenowe (przesycenie tlenem) oraz substancje biogenne (azot ogólny, azot azotanowy, azot mineralny, fosforany, fosfor ogólny). Żaden element fizykochemiczny z grupy 3.1-3.5 nie został dziedziczny z lat poprzednich.

Specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne dziedziczone były z 2011 (6 JCWP) i 2012 (3 JCWP) roku i ocenione na poziomie klasy II. Na klasę elementów fizykochemicznych z grupy 3.6 wpłynęła wartość indeksu fenolowego, indeksu oleju mineralnego oraz cyjanków wolnych.

 

rys1 4

Rys. 1.4 Klasa elementów fizykochemicznych

 

Stan Ekologiczny Wód

Przy ocenie stanu ekologicznego uwzględnia się biologiczne, hydromorfologiczne i fizykochemiczne elementy jakości wód.

O stanie ekologicznym wód naturalnych oraz potencjale wód sztucznie zmienionych przybrzeżnych (Rowy -Jarosławiec Zachód, Rowy - Jarosławiec Wschód, Jastrzębia Góra - Rowy, Władysławowo - Jastrzębia Góra, Port Władysławowi, Mierzeja Wiślana) oraz przejściowych (Zalew Pucki, Zatoka Pucka Zewnętrzna, Zatoka Gdańska Wewnętrzna oraz Ujście Wisły) zadecydowały elementy biologiczne.

Słaby stan ekologiczny osiągnęły wszystkie JCWP wód przejściowych oraz zły wszystkie wody przybrzeżne.

Elementy Chemiczne

Ocenę stanu chemicznego przeprowadzono na podstawie wyników dziedziczonych z roku 2011 i 2012. Na tej podstawie stan Zatoki Puckiej Zewnętrznej, Rowy - Jarosławiec Wschód, Jastrzębia Góra - Rowy, Półwysep Hel uznano za dobry.

 

rys1 5

Rys. 1.5 Klasa stanu chemicznego

 

Monitoring Obszarów Chronionych

Prowadzenie monitoringu obszarów chronionych ustanawia się w celu określenia stanu JCWP na obszarach chronionych, a także dla oceny wielkości i wpływu znaczących oddziaływań na JCWP oraz oceny zmiany stanu jednolitych części wód powierzchniowych wynikających z programów działań, które podjęto dla poprawy jakości JCWP uznanych za zagrożone niespełnieniem celów środowiskowych.

W 2015 roku Monitoring Obszarów Chronionych w kategorii wód przybrzeżnych i przejściowych województwa pomorskiego obejmował ocenę spełnienia wymagań dla obszarów chronionych wrażliwych na zanieczyszczenie pochodzące ze źródeł komunalnych (11 JCWP), będących jednolitymi częściami wód przeznaczonymi do ochrony siedlisk gatunków (6 JCWP) oraz dla obszarów będących jednolitymi częściami wód przeznaczonymi do celów rekreacyjnych, w tym kąpieliskowych (10 JCWP).

Stan wód wszystkich przebadanych JCWP określono jako zły, tym samym nie spełniały one wymogów Ramowej Dyrektywy Wodnej, a dla wyznaczonych obszarów chronionych nie zostały osiągnięte przypisane im cele środowiskowe

Za wyjątkiem JCWP Port Władysławo wszystkie pozostałe badane w roku 2015 części wód, występowały na obszarach chronionych wrażliwych na eutrofizację (rys.1.4).

 

rys1 6

Rys. 1.6 Wykaz obszarów chronionych w ramach sieci natura 2000.

 

Podsumowanie

Realizując założenia programowe Państwowego Monitoringu Środowiska Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku przeprowadził w roku 2015 badania jedenastu jednolitych części wód przejściowych i przybrzeżnych. Badania przeprowadzone zostały wg programu monitoringu operacyjnego i badawczego.

Głównie zawartość chlorofilu „a” w wodach przejściowych i przybrzeżnych wpłynęła na klasę elementów biologicznych ocenionych jako złe. Wspierające ocenę biologiczną elementy fizykochemiczne badano w pełnym zakresie a ich wynik wykorzystano do sporządzenia stanu/potencjału ekologicznego. Klasę elementów fizykochemicznych we wszystkich badanych JCWP oceniono poniżej stanu dobrego.

Stan/potencjał ekologiczny siedmiu JCWP morskich sklasyfikowano jak zły. Pozostałe przebadane w 2015 roku JCW zakwalifikowano do stanu słabego.

Ostatecznie stan jednolitych części wód powierzchniowych przebadanych w roku 2015 określono jako zły.

 

 

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii. Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.
Ok