Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku

Trakt św. Wojciecha 293 80-001 Gdańsk tel.: 583094911 - 13 fax.: 583094634 sekr@gdansk.wios.gov.pl

Państwowy Monitoring Środowiska (PMŚ)

został utworzony ustawą o Inspekcji Ochrony Środowiska z 1991 roku w celu zapewnienia wiarygodnych informacji o stanie środowiska i wg Ustawy Prawo Ochrony Środowiska z 2001 roku jest systemem pomiarów, ocen i prognoz stanu środowiska oraz gromadzenia, przetwarzania i rozpowszechniania informacji o środowisku.

Celem PMŚ jest wspomaganie działań na rzecz ochrony środowiska poprzez systematyczne informowanie organów administracji i społeczeństwa o:

  1. jakości elementów przyrodniczych, dotrzymywaniu standardów jakości środowiska, określonych przepisami oraz obszarach występowania przekroczeń tych standardów;
  2. występujących zmianach jakości elementów przyrodniczych i przyczynach tych zmian, w tym powiązaniach przyczynowo-skutkowych, występujących pomiędzy emisjami i stanem elementów przyrodniczych.

Informacje wytworzone w ramach PMŚ, wykorzystywane są przez jednostki administracji rządowej i samorządowej dla potrzeb operacyjnego zarządzania środowiskiem za pomocą instrumentów prawnych, takich jak: postępowanie w sprawie ocen oddziaływania na środowisko, pozwolenia na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii, programy i plany ochrony środowiska jako całości i jego poszczególnych elementów, plany zagospodarowania przestrzennego.

Informacje wytworzone w ramach PMŚ, wykorzystywane są także do celów monitorowania skuteczności działań i strategicznego planowania w zakresie ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju na wszystkich poziomach zarządzania.

PMŚ jest też niezbędnym narzędziem do oceny wypełniania przez Polskę wymogów przepisów ochrony środowiska i wymaganej od wszystkich krajów sprawozdawczości na poziomie Unii Europejskiej.

 pms

 Do najważniejszych zadań PMŚ należy zaliczyć:

  • wykonywanie badań wskaźników charakteryzujących poszczególne elementy środowiska,
  • prowadzenie obserwacji elementów przyrodniczych,
  • gromadzenie i analizę wyników badań i obserwacji,
  • ocenę stanu i trendów zmian jakości poszczególnych elementów środowiska w oparciu o ustalone kryteria,
  • identyfikację obszarów przekroczeń standardów jakości środowiska,
  • analizy przyczynowo-skutkowe,
  • opracowywanie zestawień, raportów, komunikatów i ich udostępnianie w formie drukowanej lub zapisu elektronicznego, w tym za pomocą internetu.

W odniesieniu do wszystkich rodzajów zadań, zarówno tych o charakterze pomiarowo/badawczo/analitycznym, jak i informacyjnym w PMŚ obowiązuje zasada cykliczności oraz zasada jednolitości metod.

System PMŚ składa się z trzech bloków:

  • jakości środowiska
  • emisji
  • oceny i prognozy

  

Państwowy Monitoring Środowiska (PMŚ)

został utworzony ustawą o Inspekcji Ochrony Środowiska z 1991 roku w celu zapewnienia wiarygodnych informacji o stanie środowiska i wg Ustawy Prawo Ochrony Środowiska z 2001 roku jest systemem pomiarów, ocen i prognoz stanu środowiska oraz gromadzenia, przetwarzania i rozpowszechniania informacji o środowisku.

Celem PMŚ jest wspomaganie działań na rzecz ochrony środowiska poprzez systematyczne informowanie organów administracji i społeczeństwa o:

  1. jakości elementów przyrodniczych, dotrzymywaniu standardów jakości środowiska, określonych przepisami oraz obszarach występowania przekroczeń tych standardów;
  2. występujących zmianach jakości elementów przyrodniczych i przyczynach tych zmian, w tym powiązaniach przyczynowo-skutkowych, występujących pomiędzy emisjami i stanem elementów przyrodniczych.

Informacje wytworzone w ramach PMŚ, wykorzystywane są przez jednostki administracji rządowej i samorządowej dla potrzeb operacyjnego zarządzania środowiskiem za pomocą instrumentów prawnych, takich jak: postępowanie w sprawie ocen oddziaływania na środowisko, pozwolenia na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii, programy i plany ochrony środowiska jako całości i jego poszczególnych elementów, plany zagospodarowania przestrzennego.

Informacje wytworzone w ramach PMŚ, wykorzystywane są także do celów monitorowania skuteczności działań i strategicznego planowania w zakresie ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju na wszystkich poziomach zarządzania.

PMŚ jest też niezbędnym narzędziem do oceny wypełniania przez Polskę wymogów przepisów ochrony środowiska i wymaganej od wszystkich krajów sprawozdawczości na poziomie Unii Europejskiej.

 pms

 Do najważniejszych zadań PMŚ należy zaliczyć:

  • wykonywanie badań wskaźników charakteryzujących poszczególne elementy środowiska,
  • prowadzenie obserwacji elementów przyrodniczych,
  • gromadzenie i analizę wyników badań i obserwacji,
  • ocenę stanu i trendów zmian jakości poszczególnych elementów środowiska w oparciu o ustalone kryteria,
  • identyfikację obszarów przekroczeń standardów jakości środowiska,
  • analizy przyczynowo-skutkowe,
  • opracowywanie zestawień, raportów, komunikatów i ich udostępnianie w formie drukowanej lub zapisu elektronicznego, w tym za pomocą internetu.

W odniesieniu do wszystkich rodzajów zadań, zarówno tych o charakterze pomiarowo/badawczo/analitycznym, jak i informacyjnym w PMŚ obowiązuje zasada cykliczności oraz zasada jednolitości metod.

System PMŚ składa się z trzech bloków:

  • jakości środowiska
  • emisji
  • oceny i prognozy

  

Bloki systemu PMŚ

Podstawowym blokiem jest jakość środowiska. Blok ten obejmuje działania związane z pozyskiwaniem, gromadzeniem, analizą i upowszechnianiem informacji o poziomach substancji i innych wskaźnikach charakteryzujących stan poszczególnych elementów przyrodniczych.

Zgodnie z zapisem ustawowym, a także biorąc pod uwagę dotychczasowe rozwiązania - w bloku jakość środowiska przyjęto następującą strukturę podsystemów:

  1. monitoring powietrza
  2. monitoring śródlądowych wód powierzchniowych:
    - rzek
    - jezior
    - zbiorników zaporowych
  3. monitoring wód podziemnych
  4. monitoring Morza Bałtyckiego
  5. monitoring gleby i ziemi
  6. monitoring hałasu
  7. monitoring pól elektromagnetycznych
  8. monitoring promieniowania jonizującego
  9. monitoring lasów
  10. monitoring przyrody
  11. zintegrowany monitoring środowiska przyrodniczego.

Realizacja zadań w poszczególnych podsystemach, prowadzona jest w oparciu o sieci pomiarowe:

  • krajowe,
  • regionalne,
  • lokalne,

Sieci krajowe i sieci wojewódzkie (regionalne) koordynowane są przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, zaś sieci lokalne przez wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska.

Zadania z bloku „Jakość środowiska”, realizowane bezpośrednio przez Pomorskiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku są na liście pogrubionym drukiem.

W ramach bloku emisje gromadzone są dane o ładunkach zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza, do wód lub ziemi, niezbędne do realizacji celów PMŚ. W bloku tym, na obecnym etapie w większości przypadków nie przewiduje się wytwarzania danych pierwotnych lecz korzystanie ze źródeł danych, funkcjonujących poza systemem PMŚ, takich jak systemy administracyjne oraz system statystyki publicznej. Na poziomie województwa dane są uzupełniane o informacje pochodzące z kontroli prowadzonych przez WIOŚ.

Dane gromadzone w ramach bloku jakość środowiska oraz bloku emisja zasilają blok prognozy i oceny, w ramach którego wykonywane będą zintegrowane oceny i prognozy jakości środowiska, analizy przyczynowo-skutkowe, wiążące istniejący stan środowiska z czynnikami kształtującymi ten stan, mającymi swoje źródło w społeczno-gospodarczej działalności człowieka. Blok ten nie jest bezpośrednio prowadzony przez WIOŚ na szczeblu wojewódzkim.

Szersze informacje o PMŚ oraz wykaz dostępnych publikacji z tego zakresu znajduje się na stronie:

Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.