Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku

Trakt św. Wojciecha 293D 80-001 Gdańsk tel.: 58 309 49 11 - 13 fax.: 58 309 46 34 sekretariat@gdansk.wios.gov.pl

W dniu 19 grudnia 2019 r. w Kosakowskim Centrum Kultury w Pierwoszynie odbyło się spotkanie informacyjne, na którym omówiono stan środowiska morskiego Zatoki Puckiej w świetle projektu badawczego realizowanego pn. Program badań środowiska morskiego Zatoki Puckiej ze szczególnym uwzględnieniem czynników istotnych dla rybołówstwa w latach 2019 – 2020. Gospodarzem spotkania był Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut badawczy w Gdyni. Spotkanie i program badawczy wychodziły naprzeciw oczekiwaniom rybaków, zaniepokojonych stałym zmniejszaniem się populacji ryb w rejonie południowego Bałtyku, skutkującym spadkiem wysokości połowów, pogarszaniem się kondycji ryb oraz rozprzestrzenianiem się chorób i zmian patologicznych. Rybakom, chodzi głównie o populację dorsza, którego zasoby coraz bardziej się kurczą. Zanik dorsza to problem dotyczący całego Bałtyku. Zatoka Pucka jest jednym z jego akwenów, który w miniaturze odzwierciedla stan populacji dorsza w całym Morzu Bałtyckim.

Zatoka Pucka jest obszarem morskim szczególnie wrażliwym na dopływ biogenów i zagrożonym postępującą eutrofizacją. Akwen ten oddzielony jest od Zatoki Gdańskiej podwodnym piaszczystym garbem Mielizny Rybitwiej. Powierzchnia Zatoki Puckiej wynosi 356 km2, a maksymalna głębokość to 55 m. Jest to najpłytsza część Zatoki Gdańskiej, ze względu na śródlądowe położenie szczególnie podatna na zanieczyszczenie oraz eutrofizację. Tereny położone nad Zatoką są intensywnie użytkowane rolniczo oraz turystycznie.

Zatoka Pucka, jeżeli chodzi o ichtiofaunę, odzwierciedla w sobie stan zdrowotny całego Bałtyku. Wśród zewnętrznych objawów chorobowych u ryb bałtyckich (dorsza, śledzia, płastug) zaobserwowano, między innymi, deformacje szkieletu, lordozę, kifozę, mopsowatość, kompresję kręgów, karłowatość, owrzodzenia, wybroczyny, uszkodzenia tkanek i limfocytozę. Owrzodzenia skóry należą do najczęściej występujących zmian chorobowych obserwowanych u dorszy żerujących w południowym Bałtyku. Najwyższy odsetek dorszy z deformacjami, ogniskami martwiczymi i owrzodzeniami zaobserwowano w Zatoce Gdańskiej, w rejonie Wisłoujścia. Obecność tych chorób i deformacji wpływa ujemnie na wartość ekonomiczną pozyskiwanej ryby (odrażający wygląd chorych ryb, zmiany skórne, ogniska martwicze, deformacje ciała) a tym samym na zyski rybaków generowane podczas połowów.

Podstawowymi przyczynami pojawienia się wyżej wymienionych chorób jest osłabienie populacji ryb bałtyckich, spowodowane zmniejszeniem dostępności pokarmu (nadmierna presja połowowa, presja gatunków inwazyjnych) oraz spadkiem zawartości tlenu rozpuszczonego w wodzie. Zanik tlenu w Zatoce jest najprawdopodobniej spowodowany dopływem nadmiernej ilości związków biogennych spływających z pól i łąk (związki azotu i fosforu, głównie z nawozów mineralnych) okalających akwen Zatoki. Udział rolnictwa w zanieczyszczeniu obszarowym odprowadzanym do wód powierzchniowych w krajach Unii Europejskiej wynosi około 55 procent, podobnie jest w przypadku zlewni Zatoki Puckiej. Niewłaściwe praktyki rolne (nieprawidłowe stosowanie i magazynowanie nawozów) w sposób istotny przyczyniają się do zwiększenia ładunku substancji biogennych. Oddzielną kwestią są zanieczyszczenia wprowadzane do morza rzeką Wisłą oraz wprost do Zatoki Puckiej rzekami Redą, Gizdepką i Płutnicą. Dodatkowo, występujące w dnie Zatoki glony nitkowate, ograniczają rozwój roślin naczyniowych i makroglonów, a następnie, ulegając rozkładowi, powodują okresowe deficyty tlenu w osadach dennych. Także to wpływa negatywnie na dostępność pokarmu przez ryby. Innym negatywnym skutkiem opisanych oddziaływań jest zanik łąk podwodnych będących tarliskami i miejscami wzrostu stadiów młodocianych wielu gatunków ryb. W związku z powyższymi czynnikami nastąpiły niekorzystne zmiany w strukturze gatunkowej ichtiofauny. Zaobserwowano wzrost biomasy ryb ciernikowatych, które konkurują o pokarm z gatunkami cennymi gospodarczo, oraz żerują na ich wylęgu. Podobnie na populację ryb szlachetnych oddziałuje inwazja obcego gatunku babki byczej.

Zgodnie z poczynionymi ustaleniami (wyniki badań wstępnych przeprowadzonych przez MIR) przyczyną wyżej wymienionych, niekorzystnych zjawisk,  nie jest solanka spuszczana do Zatoki Puckiej z wypłukiwanych kawern magazynowania gazu, które znajdują się w Dębogórzu w gminie Kosakowo. Solanka w żaden sposób nie zagraża rybom. Podobnie zalegające w dnie Zatoki osady nie wpływają determinująco na stan wód tego akwenu.

Realizowany projekt badawczy będzie kontynuowany w rozszerzonym zakresie w 2020 roku. Badania będą w dalszym ciągu realizowane przez Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy we współpracy z lokalnymi rybakami. Badania obejmą bazę pokarmową ryb, lokalne źródła zanieczyszczeń (rzeki), obserwacje rejsów komercyjnych. Projekt ten powinien odpowiedzieć na większość pytań nurtujących społeczność rybacką południowego Bałtyku, w tym na pytania o przyszłości polskiego rybołówstwa przybrzeżnego. Pozytywnie na pytania rybaków odpowiedzieć może również wdrażany do realizacji wieloletni program badań Zatoki Puckiej w zakresie oceny stanu zasobów ryb wraz z wpływem dominujących presji środowiskowych i antropogenicznych.

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii. Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.
Ok